12. TEGEN OPPORTUNISME; VOOR PARTIJEENHEID
Wij hebben openhartig onze mening naar voren gebracht over de serieuze fouten die door de meerderheid van het Centraal Comité zijn begaan op alle fundamentele terreinen van onze binnenlandse en buitenlandse politiek. We hebben aangetoond dat deze fouten van het Centraal Comité de partij, het fundamentele instrument van de revolutie, heeft verzwakt. We hebben laten zien dat, ondanks alles, onze partij dit beleid van binnenuit kan corrigeren. Maar om dit beleid recht te trekken is het noodzakelijk om open en eerlijk de aard van de fouten die door de leiding zijn begaan bloot te leggen.
De gemaakte fouten zijn opportunistische fouten geweest. Volgens de klassieke definitie van Lenin is het opportunisme in zijn ontwikkelde vorm een Blok van de bovenste lagen van de arbeidersklasse met de bourgeoisie en gericht tegen de meerderheid van de arbeidersklasse. Onder de huidige omstandigheden in de Sovjet Unie, zou het opportunisme in zijn ontwikkelde vorm het verlangen van de toplagen van de arbeidersklasse zijn, een compromis te sluiten met de zich ontwikkelende nieuwe bourgeoisie (Koelak en NEP-man) en met het wereldkapitalisme, ten koste van de belangen van de brede massa van arbeiders en arme boeren.
Als wij de aanwezigheid van zulke tendensen in bepaalde kringen van onze partij waarnemen, op sommige plaatsen nog maar net verschijnend, op andere volledig ontwikkeld, is het absurd om ons daarom te beschuldigen van het besmeuren van de partij. Het is juist aan de partij dat wij onze oproep richten, om zich tegen deze tendensen te beschermen. Net zo goed als het belachelijk is te doen alsof wij dit of dat deel van de partij of het Centraal Comité ervan beschuldigen niet loyaal tegenover de revolutie te zijn, of de belangen van het proletariaat te verraden. Een foutieve politieke koers kan worden bepaald door de meest oprechte aandacht voor de belangen van de arbeidersklasse. Zelfs de meest extreme vertegenwoordigers van de rechtervleugel zijn er van overtuigd, dat de compromissen die zij bereid zijn te sluiten met de bourgeois elementen, noodzakelijk zijn in het belang van de arbeiders en boeren; dat het min of meer het soort van manoeuvre is, waarvan Lenin vond dat ze compleet toelaatbaar zijn. Zelfs die rechtse groepering die een openlijke tendens vertegenwoordigt om de proletarische revolutie maar te verlaten, wil niet bewust een Thermidor. En dit geldt nog sterker voor het Centrum, die een typisch beleid voert van illusies, zichzelf gerust stellend en zichzelf voor de gek houdend.
Stalin en zijn meest nauw betrokken aanhangers zijn er van overtuigd dat ze, met slimmigheden in plaats van een gevecht tot de overwinning, alle krachten van de bourgeoisie kunnen overwinnen. Stalin en de Stalinisten zullen ongetwijfeld in alle oprechtheid hebben geloofd dat ze voor een bepaalde tijd konden spelen met de Chinese generaals en hen daarna, als een uitgeknepen citroen, zouden dumpen, na hen in het belang van de revolutie te hebben gebruikt. Stalin en de Stalinisten hebben ongetwijfeld in al hun oprechtheid geloofd dat ze konden dollen met de Purcells en niet andersom. Stalin en de Stalinisten geloven in alle oprechtheid dat ze vrijelijk concessies kunnen geven aan hun eigen bourgeoisie en deze later, met evenveel gemak, deze concessies weer terug kunnen pakken.
In hun bureaucratische zelfbedrog, faciliteren de Stalinisten hun manoeuvres, in de kern van de zaak, door de partij uit te sluiten van alle politieke beslissingen en zo haar eventuele weerstand vermijdend. De Stalinistische bestuurders beslissen en handelen en laten daarna de partij de beslissingen verteren. Maar dit proces verzwakt, zoniet verstart, juist die krachten die bij een juiste politieke manoeuvre noodzakelijkerwijs dan wel op het goede moment, in stelling zou worden gebracht, of juist de kwade gevolgen van manoeuvres van de leiding die overduidelijk negatief uit pakten, af te zwakken of te vermijden. En zo ontstaat er een optelsom van de opportunistische tendensen van de rechtervleugel in het Centraal Comité en de manoeuvres van haar centristische groep, een resultaat met als uiteindelijk gevolg: een verzwakking van de internationale positie van de USSR, een verzwakking van de positie van het proletariaat ten opzichte van de andere klassen binnen de Unie, een relatieve verslechtering van de levensomstandigheden van het proletariaat en van haar band met de arme boeren, een bedreiging van het verbond met de middenboeren, een verzwakking van haar rol binnen het staatsapparaat, een vertraging in het tempo van industrialisatie. Het zijn deze gevolgen van het beleid van de meerderheid, de meerderheid in het Centraal Comité en niet haar intenties, die de Oppositie op het oog had, toen wij het gevaar van het vraagstuk van de Thermidor naar voren brachten; oftewel het verlaten van de route van proletarische revolutie, in ruil voor de kleinburgerlijke weg. Het reusachtige verschil in de geschiedenis en het karakter van onze partij in vergelijking met de partijen van de Tweede Internationale is aan iedereen duidelijk. De Russische Communistische Partij werd gestaald in de vuren van drie revoluties. Ze heeft de macht overgenomen en behouden in een wereld van vijanden. Ze heeft de Derde Internationale opgezet. Haar lot valt samen met het lot van de eerste proletarische revolutie. De revolutie bepaalt het tempo van haar innerlijke bestaan. Alle intellectuele processen binnen de partij, die plaatsvinden onder hoge klassendruk, vertonen de tendens zich snel te ontwikkelen en tot rijping te komen. Juist daarom is het noodzakelijk dat we binnen onze partij een tijdige en beslissende strijd voeren tegen elke tendens die ons van de Leninistische koers wil af laten wijken.
Door de huidige omstandigheden hebben de opportunistische tendensen binnen de Russische Communistische Partij diepe objectieve wortels:
- De internationale burgerlijke omsingeling en de tijdelijke gedeeltelijke stabilisatie van het kapitalisme versterken de stemming tot stabilisatie;
- De Nieuwe Economische Politiek, ontegenzeggelijk noodzakelijk op de weg naar socialisme, heeft, door gedeeltelijk het kapitalisme te herstellen, ook vijandige krachten tegen het socialisme heropgewekt;
- De kleinburgerlijke stemming in het land met een overgrote meerderheid van boeren kan niet anders dan een effect hebben op de Sovjets, maar ook op de partij;
- Het feit dat de partij het politieke monopolie heeft, absoluut noodzakelijk in een revolutie, brengt een hele reeks van nieuwe gevaren met zich mee. Het Elfde Congres van de partij, nog onder Lenin, gaf helder en duidelijk aan dat er binnen de partij al een hele groep personen bestond (gegoede boeren, topambtenaren, de intelligentsia) die lid zouden zijn geweest van de Mensjewieken of de SR-en, als die partijen niet illegaal waren;
- Het staatsapparaat, dat wordt bestuurd door de partij, giet op zijn beurt weer burgerlijke en kleinburgerlijke invloeden terug in de partij, haar zo met opportunisme besmettend;
- Via specialisten, technici en de toplagen van ambtenaren en de intelligentsia, noodzakelijk als ze zijn voor ons opbouwwerk, stroomt er een aanhoudende golf van niet proletarische invloeden ons staats, economisch en partij apparaat binnen.
Het is daarom dat de Leninistische Oppositionele vleugel van de partij zo indringend en aanhoudend de alarmbel luidt over de duidelijk en dagelijks toenemende dreigende afwijking van de Stalin groep. Het is misdadige lichtzinnigheid om aan te nemen dat het roemrijke verleden van de partij en haar oude kader van Bolsjewieken een garantie betekenen tegen alle omstandigheden en voor altijd tegen de gevaren van opportunistische degeneratie. Zo’n gedachte heeft niets te maken met Marxisme.
En zulke ideeën werden ook door Lenin niet aan de man gebracht. Op het Elfde Congres van de partij stelde hij: “de geschiedenis kent allerlei soorten van degeneratie. Om alleen te vertrouwen op overtuiging, loyaliteit en allerlei andere buitengewone geestelijke kwaliteiten van individuen heeft met serieus politiek bedrijven niets te maken” [Deel XVIII, 2e deel, pg. 42].
De arbeiders, die de overgrote meerderheid vormden van de socialistische partijen in het Westen voor de imperialistische oorlog, waren ongetwijfeld tegen een opportunistische afwij-king. Maar zij zijn er niet in geslaagd de opportunistische fouten van de leiding op tijd op te lossen, ook al waren het in het begin slechts kleine fouten. Ze hadden het belang van deze fouten onderschat. Zij hadden niet begrepen dat de eerste historische schermutseling na die langere periode van vreedzame ontwikkeling, die de aanzet had gegeven tot een zeer sterke arbeiders bureaucratie en aristocratie, niet alleen de opportunisten, maar ook de centristen zou dwingen om aan de bourgeoisie te capituleren, waardoor de massa’s op dat kritieke moment ontwapend waren. Als je de revolutionair Marxisten, die op dat moment de linkervleugel binnen de Tweede Internationale voor de oorlog vormden, al iets kan verwijten, is het niet dat ze het gevaar van opportunisme overdreven toen ze dat nationaal-liberale arbeiders politiek noemden, maar dat ze teveel vertrouwden op de proletarische klasse samenstelling van de socialistische partijen in die dagen. Ze rekenden op de revolutionaire instincten van het proletariaat en op de verscherping van de klassentegenstellingen. Ze onderschatten het werkelijke gevaar en schoten tekort in het energiek mobiliseren van de revolutionaire basis hiertegen. Wij gaan die fout niet herhalen. Wij zullen, op het juiste moment, de koers van de partijleiding corrigeren. En met dat feit geven we ook een duidelijk antwoord op de beschuldiging dat we de partij willen splitsen en een nieuwe oprichten. De dictatuur van het proletariaat stelt de dwingende eis van een enkelvoudige en verenigde proletarische partij als leider van de arbeidende massa’s en de arme boeren. Zo’n eenheid, niet verzwakt door rivaliserende fracties, is de onvoorwaardelijke noodzaak voor het proletariaat om haar historische taak te volbrengen. En dat kan alleen worden gerealiseerd op basis van de leerstellingen van Marx en Lenin, die niet zijn verwaterd door persoonlijke interpretaties en onaangetast door het revisionisme.
Door te strijden voor een vastgesteld tempo van industrialisatie als voorwaarde voor onze socialistische opbouw, door te strijden tegen de groei van de Koelak en zijn verlangen tot overheersing van het platteland, door te strijden voor de verbetering van de levensomstandigheden van de arbeiders, voor democratie binnen de partij, de vakbonden en de Sovjets, vecht de Oppositie niet voor ideeën die leiden tot het scheiden van de arbeidersklasse van haar partij, maar integendeel juist voor een versterking van de werkelijke eenheid in een Communistische Partij voor de hele Unie. Als de opportunistische fouten niet worden rechtgezet, kan er alleen een schijneenheid zijn, die de partij, in het geval van een aanval van de groeiende bourgeoisie, zal verzwakken en, in het geval van oorlog, haar zal dwingen haar rijen te hervormen als ze al marcheert en onder vuur van de vijand ligt. De proletarische kern van de partij zal, als ze kennis nemen van onze echte ideeën en voorstellen, deze overnemen en er voor vechten, niet als fractionele leuzen, maar als het vaandel van echte partijeenheid, daar zijn we van overtuigd.
Onze partij heeft nog niet duidelijk de fouten van de leiding herkend en ze daarom ook nog niet gecorrigeerd. De buitengewoon snelle groei van onze industrie gedurende de herstel periode is één van de fundamentele redenen achter de opportunistische illusie van de meerderheid van het Centraal Comité, die ze ook systematisch hebben aangewakkerd binnen de partij en onder de arbeidersklasse. De eerste snelle verbeteringen in de omstandigheden voor de arbeiders, in vergelijking met hun situatie tijdens de burgeroorlog, hebben onder brede lagen van arbeiders geleid tot een verwachting van een snelle en pijnloze verwerking van de tegenstellingen onder de NEP. Dit heeft ertoe geleid dat de partij niet op tijd het gevaar van een opportunistische afwijking heeft ingezien.
De groei van de Leninistische Oppositie in de partij heeft de slechtste elementen van de bureaucratie gedwongen op methodes terug te vallen die ongehoord zijn in de Bolsjewistische praktijk. Omdat ze niet langer in staat zijn om via decreten de politieke discussies in de partij afdelingen te verbieden, is een deel van de bureaucratie, net voor het 15e Congres, overgegaan tot het vormen van bendes, wiens werk het is om alle discussies over partijproblemen te verstoren door middel van geschreeuw, gefluit, het afsluiten van het licht, etcetera.
Deze poging om binnen onze partij methodes van direct fysiek geweld te introduceren zal de verontwaardiging oproepen van alle eerlijke proletarische elementen en zal onvermijdelijk terug slaan op de aanstichters. Geen enkele machinatie van het rotste deel van het partij apparaat zal er in slagen om de partij massa gescheiden te houden van de Oppositie. Achter de Oppositie staat de Leninistische traditie van onze partij, de ervaring van de gehele internationale arbeidersbeweging, de huidige stand van de internationale politiek en van ons economische opbouwwerk, zoals dat wordt gezien door het internationale proletariaat. De, na de herstelperiode, onvermijdelijk groeiende klassentegenstellingen, zullen meer en meer onze uitgangspunten om uit deze crisis te komen bevestigen. En meer en meer zullen ze de proletarische voorhoede consolideren in haar gevecht voor het Leninisme.
Het groeiende oorlogsgevaar dwingt de arbeidersleden nu al om dieper na te denken over de fundamentele problemen van de revolutie. Zijn gedachten zullen hem of haar onvermijdelijk dwingen om actief deel te gaan nemen aan het corrigeren van de opportunistische fouten.
De arbeidersklassesectie van onze partij is de laatste jaren ondergesneeuwd en weggedrukt uit onze partijleiding. Ze heeft zich moeten onderwerpen aan de vernietigende invloed van een langdurige periode van zwartmakerij, waarvan het doel was aan te tonen dat rechts, links was en links juist rechts. Deze arbeiderssectie van de partij zal weer bij zinnen komen. Ze zullen uitvinden wat er werkelijk aan de hand is. Zij zullen het lot van de partij in eigen handen nemen. Om de voorhoede van de arbeiders bij dit proces is helpen, dat is de taak van de Oppositie. Dat is de taak van dit platform.
De allerbelangrijkste, meest actuele kwestie, een kwestie die alle partijleden bezig houdt, is de kwestie van partij-eenheid. En met recht, want het is dit vraagstuk dat het verdere lot van de revolutie zal bepalen. Ontelbare klassenvijanden luisteren aandachtig naar onze interne partij discussies en wachten met onverhuld genoegen en ongeduld op een splitsing in onze rijen. Een splitsing in onze partij en de vorming van twee partijen zouden een enorm gevaar betekenen voor de revolutie.
Wij, de Oppositie, veroordelen zonder uitzonderingen, elke poging om een tweede partij op te richten. De leus voor twee partijen is de leus van de Stalin groep, in een poging om de Lenin-stische Oppositie weg te jagen uit de Uniebrede Communistische Partij. Onze taak is niet een nieuwe partij op te richten, maar om de koers van de Uniebrede Communistische Partij te corrigeren. De proletarische revolutie in de Sovjet Unie kan alleen de eindoverwinning behalen door een verenigde Bolsjewistische partij. Wij vechten binnen de Communistische Partij voor onze ideeën en wij veroordelen resoluut de Twee Partijen slogan, als een leus van avonturiers. De leus, Twee Partijen, drukt aan de ene kant het verlangen van delen in het partij apparaat uit naar een splitsing, aan de andere kant een stemming van wanhoop en onbegrip, in te zien dat het de taak van Leninisten is om voor de overwinning van het Leninistische gedachtegoed te gaan binnen de partij, ongeacht de moeilijkheden. Niemand die oprecht de Leninistische lijn verdedigt kan twee partijen serieus in overweging nemen of spelen met de gedachte van een splitsing. Alleen diegenen die Lenin’s koers willen vervangen door een andere kunnen een splitsing voorstellen of een beweging in de richting van de twee partijen route.
Wij zullen met al onze kracht vechten tegen de vorming van twee partijen, omdat de dictatuur van het proletariaat juist in de kern een enkelvoudige proletarische partij vereist. Één enkele partij is noodzakelijk. Een proletarische partij is noodzakelijk, dat is een partij wier beleid wordt bepaald door de belangen van het proletariaat en dat ook laat uitvoeren door een proletarische kern. Het corrigeren van de koers van de partij, een verbetering van haar sociale samenstelling; dat is geen route naar twee partijen, maar de versterking en de garantie van haar eenheid als een revolutionaire partij van het proletariaat.
Op de tiende verjaardag van de oktoberrevolutie spreken we onze vaste overtuiging uit dat de arbeidersklasse niet die ontelbare opofferingen heeft gepleegd en het kapitalisme omver heeft geworpen om daarna niet opgewassen te zijn aan de taak om de fouten van haar leiding te corrigeren, de proletarische revolutie met ferme hand vooruit te leiden en de Sovjet Unie, als centrum van de wereldrevolutie, te verdedigen.
Tegen het Opportunisme! Tegen een splitsing! Voor de Eenheid van de Leninistische Partij!