Kapitalisme: een ecologische ramp

Het Kyoto-akkoord is slechts een druppel op een hete plaat. Er is bovendien voorzien in de mogelijkheid om het "recht om te vervuilen" op te kopen en er handel in te drijven. Vanaf 1999 heeft de markt enthousiast op die mogelijkheid ingespeeld: "De handel in de vervuilingsrechten is een bloeiende speculatieve sector: de totale omvang van die markt bereikte in 1999 reeds 502 miljard dollar en is nog aan het toenemen. Binnen enkele decennia zal het wellicht een bedrag omvatten dat uitgedrukt wordt in miljoenen miljarden dollars." (Agnès Sinai, Le Monde Diplomatique, februari 2001)

De Europese verontwaardiging was overigens van korte duur. Toen Bush in Göteborg ontvangen werd door de Europese leiders bekwam hij een gezamenlijke verklaring die stelde: "We zijn het niet eens over het Kyoto-protocol en de ratificatie ervan, maar we zijn vastbesloten om samen te werken in alle bevoegde instanties." De regeringen in Europa zouden wellicht gelijkaardig reageren als Bush moest er opgetreden worden tegen kernenergie, de VS-industrie draait immers vooral op steenkool en olie terwijl onze economie vooral van nucleaire energie afhankelijk is. De aanwezigheid van de Groenen in de Franse of de Belgische regering maakt geen verschil als het erop aankomt de economische belangen van de winst boven het milieu te plaatsen. De Groenen (ook al zitten ze in de oppositie zoals Groen Links in Nederland) komen meestal niet verder dan het wijzen op de verantwoordelijkheid van elk individu. Als er iets gedaan moet worden aan milieuvervuiling moet er iets gedaan worden aan de productiewijze. Veel milieuvriendelijke productiewijzen zijn echter niet interessant in een situatie waar enkel de zoektocht naar snelle winst telt. Als we het individueel consumptiegedrag van mensen willen veranderen moeten we de omstandigheden creëren om dit toe te laten: minder autoverkeer zou positief zijn, maar daarvoor is het nodig dat er degelijk en gratis openbaar vervoer is.

Een milieuvriendelijk beleid is niet mogelijk als we het huidig systeem niet in vraag stellen. In het kapitalisme telt enkel de winst van een kleine minderheid ook al betekent dit dat de planeet vernietigd wordt. Waarom zou het kapitalisme bvb de regenwouden in stand houden als er winst kan gemaakt worden met het hout dat er gewonnen wordt? Een democratisch geplande economie zou daarentegen tegemoet komen aan de noden van de bevolking. Dit zou een bescherming van het milieu omvatten want zoiets is levensnoodzakelijk voor de mensheid.

Na de val van de stalinistische regimes in het Oostblok werd gewezen op de ecologisch catastrofes die zich voordeden in die landen. Denk maar aan de ramp van Tsjernobyl. Dit werd gebruikt om een beeld te creëren van wat communisme zou zijn en om het marxisme dan maar direct volledig te discrediteren. Het is voor ons belangrijk om uit te leggen dat de regimes in het voormalige Oostblok stalinistisch waren waarbij de economie niet op een democratische wijze gepland werd maar op een bureaucratische manier. Er werd niet tegemoetgekomen aan de noden van de bevolking (waaronder de nood aan een gezond milieu) maar er werd uitgegaan van de belangen van de stalinistische bureaucratie.

Het kapitalisme betekent een ramp voor ons milieu, een consequente verdediging van het milieu is volgens ons dan ook anti-kapitalistisch. Voor ons kan de strijd voor een degelijk milieu niet los gezien worden van de strijd voor een socialistisch alternatief en een democratisch geplande economie.