Een antwoord op de PVDA

Met die stelling bevindt Peter zich in een aangenaam gezelschap. Zowat alle westerse geheime diensten, het VS-imperialisme, de woordvoerders van het kapitaal zijn het allemaal met hem eens: wat in het Oostblok omvergeworpen werd, was niet de stalinistische monsterlijke karikatuur van het socialisme, maar het socialisme zelf.

Wat gebeurde er echt in de periode ‘89-’90 en wie steunde wie?

In zijn werk "de verraden revolutie" van 1936 schreef Trotsky dat de bureaucratie een ‘relatieve rem’ was op de ontwikkeling van de productie. Zonder arbeidersdemocratie zou de planeconomie, die op zich veel efficiënter was dan de markteconomie, vroeg of laat vastlopen in bureaucratisch wanbeheer. Op dat moment zou de bureaucratie geleidelijk van een relatieve rem naar een absolute rem op de productie evolueren. Dat zou deze maatschappijen onvermijdelijk voor een keuze stellen: ofwel de overwinning van de contrarevolutie door de herinvoering van de markt, hetzij het voortstuwen van de revolutie door de invoering van arbeidersdemocratie.

De bureaucratie zou de geplande economie in stand houden zolang ze haar belangen kon dienen, stelde Trotsky, was dat niet meer het geval, dan zou de bureaucratie alvast geen arbeidersdemocratie invoeren, maar juist proberen zichzelf om te vormen in een kapitalistische klasse.

Kortom: om de geplande economie en alle sociale verworvenheden waarmee dat gepaard gaat te behouden, kunnen we niet rekenen op de stalinistische bureaucratie, maar moeten de arbeiders zelf de economie in handen nemen (via arbeidersraden, comités, sovjets of communes, zoals Lenin zei: alle macht aan de sovjets). De bureaucratie zal zoiets niet zomaar toestaan, liever nog de kant kiezen van de burgerij en het imperialisme. Konklusie: om de geplande economie te behouden zal een politieke revolutie van arbeiders en jongeren nodig zijn.

Trotsky’s voorspelling kwam, weliswaar met 50 jaar vertraging (ook dat is te verklaren), letterlijk uit: vanaf het einde van de jaren ’70 liep de geplande economie vast op het bureaucratisch wanbeheer en totale gebrek aan arbeidersdemocratie. Dat bedreigde het voortbestaan van de bureaucratische kaste. Die greep naar een combinatie van repressie en ‘hervormingen’. Op die manier bereidde ze zich voor om van bureaucratische kaste, beheerder van gemeenschapseigendom, zichzelf om te vormen tot privé-eigenaar van deze voormalige gemeenschapseigendom. Met andere woorden, de bureaucratie probeerde door hervormingen van bovenaf de revolutie van onderaf te snel af te zijn. (Zo formuleerde onze strekking het destijds).

De sleutelfiguren in deze omvorming van bureaucratische kaste naar kapitalistische klasse, kortom in deze "fluwelen contra-revolutie" waren Gorbatsjov en Yeltsin. Onze strekking heeft beide altijd bestreden en nooit enige illusies gehad in hun demagogische retoriek. Helaas kan dat niet gezegd worden van Peters partij (de PvdA) die zich toen - niet voor het eerst, maar daar kom ik nog op terug - schaamteloos aan de kant van de contra-revolutionairen schaarde. Wat je beweert, moet je ook hard maken, daarom enkele citaten:

Tot in ’89 stond in het vast kader van Solidair, dat omschrijft waar de PvdA voor staat: "Gorbatsjov heeft een groot aantal van deze negatieve fenomenen (de opportunistische lijn van Kroetsjov etc. - EB) bekritiseerd en een aantal positieve hervormingen ingeluid"

In Solidair nr. 733 van 143 januari ’88 mag Gorbatsjov, in een polemiek tegen het Trotskisme, twee bladzijden lang (14-15) de balans opmaken van de Sovjetunie in WOII.

In de Solidair van 5 april ’89 lezen we over Yeltsin: "…In die zin vormen de verkiezingen een steunbetuiging aan de koers van Gorbatsjov. Zo behaalde Boris Yeltsin, die bij het grote publiek symbool staat voor de strijd tegen korruptie en maffiapraktijken binnen de Moskouse KP en schietschijf werd van de behoudsgezinde krachten, een score van 89,4% in Moskou. (de PvdA vind dit hier nog positief - EB) De verkiezingsresultaten zetten echter ook ernstige problemen in het licht…"

In de Solidair van 30 maart 1988: "wij begroeten de positieve ontwikkelingen die in de Sovjetunie aan de gang zijn en die het marxisme-leninisme nieuw leven inblazen"

Deze posities van de PvdA zijn geen toeval. Ze zijn het gevolg van hun verkeerde methodes van analyse. Tot Gorbatsjov beschouwde de PvdA Oosteuropa en de Sovjetunie niet als ‘socialisme’ zoals Peter Mertens hier laat uitschijnen, maar als een variant op het kapitalisme, genaamd "staatskapitalisme".

In plaats van de geplande economie te verdedigen, zoals de LSP en haar voorlopers deden ondanks de bureaucratische degeneratie van de sovjetunie, beschouwde de PvdA de Sovjetunie als het gevaar nummer 1, erger dan het VS-imperialisme en veel erger dan Europa. Dat Europa werd immers door de Amada (de voorloper van de PvdA) opgeroepen zich te bewapenen tegen de beide dominante imperialismen, dat van de VS en dat van de Sovjetunie!

Dat verklaart meteen waarom de PvdA tot het midden van de jaren ’80 in Afghanistan het "Nationaal Verenigd Front" (FUNA) steunde. Dat front telde zowat 10.000 mujahedin en maakt deel uit van de coalitie die nu door het VS-imperialisme aan de macht werd geholpen. Het verklaart ook waarom de PvdA haar huidige kampioen van het socialisme, Fidel Castro, toen nog de "waterdrager van het sovjetimperialisme’ noemde (Internationale Solidariteit, jg. ’81 nr.3). Hierop kom ik nog terug.

Nog even de rest van Peters’ stelling nummer 2:

Hij schrijft: "roept … Peter Taaffe dat het niet fout kan gaan: "Ondanks alle propaganda in de westerse media over de ovcerwinning van de ‘westerse democratie op het communisme’, staan noch de hereniging van Duitsland, noch het herinvoeren van een vrije-markt economie op de agenda van de Oostduitse arbeiders (…) De bureaucratie zal nooit vrijwilligvan het toneel van de geschiedenis verdwijnen… De bureaucratie kan men niet ‘hervormen’. Ze moet omvergeworpen worden." (DDR: De mars van de Politieke Revolutie, Vonk nr ’96, december 1989, blz. 6-7)

Peter opent opnieuw zijn trukendoos, dat hij daarbij de waarheid wat moet ‘corrigeren’ neemt hij erbij.

Volgens Antje vond op 4 nov. "de grootste betoging in de Duitse geschiedenis plaats. De rally werd geopend met de woorden: "dit is een socialistische betoging!" Ze wijst er echter op dat er geen echt alternatief bestond, geen democratische comités in de werkplaatsen, scholen, gemeenschappen en dus ook geen democratische besluitvorming. Alles gebeurde spontaan. Een dergelijke situatie kon niet blijven duren. "Het openstellen van de grenzen maakte dat Oostduitsers met hun neus op het enorme contrast met het leven in West-Duitsland werden geconfronteerd: boordevolle winkels met alle goederen die je je maar kon dromen (…) Het vacuüm resulteerde in een verandering in het bewustzijn. Op 20 november (dus na de publicatie van Peter Taaffe) kwamen voor het eerst slogans voor de hereniging naar voor op de Maandag-betoging in Leipzig. Illusies in een "sociale markteconomie" begonnen te groeien.

Het artikel van Jean Lievens (dec. 1989) is trouwens eveneens illustratief voor de leugenachtige methodes van Peter Mertens: daar staat als tussentitel: "geen terugkeer naar het kapitalisme" en als besluit: "in de volgende decennia, zal de politieke revolutie in het Oosten en de Sociale revolutie in het Westen een nieuwe wereldorde scheppen, waarin geen plaats meer zal zijn voor de nukleaire waanzin, ekologische rampen, volkerenmoorden en hongersnood. In een socialistische wereldfederatie der volkeren, zullen deze naar de vuilnisbelt van de geschiedenis worden verwezen." Peter Mertens leest zaken die er niet staan, maar diegene die er wel staan, daar leest hij over.

Peter Mertens noemt zijn bijeengeknutseld citaat: "klare taal aan de fans van Kohl,… uw taak zit er niet op, het gehele regime moet omvergeworpen worden". Thatcher wordt er bij gesleept, de CIA, Walesa, Radio Free Europe en Havel… waarom niet Yeltsin of Gorbatsjov, Peter? Indien Peter iets afwist van Tatcher dan zou hij weten dat ze is gevallen over het verzet tegen de Poll Tax, toeval of niet, maar dit was een strijd opgestart en geleid door het Britse Militant (nu Socialist Party), de Britse sectie van het CWI. Was Peter Taaffe’s uitspraak klare taal voor Kohl en Co? Ja, in die zin dat de hereniging van Duitsland en de herinvoering van de vrije markt niet op de agenda van de Oostduitse arbeiders stond. Wat had hij moeten zeggen volgens Peter Mertens: dat het er wel op stond? Een betere manier om de kapitalistische restauratie te steunen had niet bestaan, maar ja, de PvdA had er tegen die tijd al een handje van weg om kant te kiezen voor de Gorbatsjovs en de Yeltsins.

Tenslotte het citaat uit het nummer 97 van Vonk (jan.-feb. ’90). Dat citaat komt uit een interview met mijnwerkers uit Vorkuta - Siberië (waar het CWI leden heeft). "De heldhaftige strijd…" schrijft Peter. Waar "…" staat, hoort eigenlijk "van de mijnwerkers in Vorkoeta en de rest van de Sovjetunie". Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat Peter dat wijselijk weggelaten heeft. Dan slaat hij anderhalve paragraaf over vooraleer verder te gaan. Wat staat er in die bewuste paragraaf? "… de hele wereld. De massa van de bevolkingen in Oost-Europa wil geen terugkeer naar het kapitalisme, maar een einde aan het despotisme van de parasitaire bureaucratische kaste. Zoals een vrouw uit de Sovjetunie zei: "we hebben niet de oktoberrevolutie gemaakt, opdat er zich nu weer enkelen zouden verriijken." De heersende bureaukratie zal manoeuvreren en op gezette tijden koncessies doen. Ze zal alles doen behalve toestaan dat de arbeidersklasse zelf het bestuur over de samenleving in handen krijgt! Dat zou namelijk de positie van de bureaukratie onmiddelijk onhoudbaar maken. Het is hieruit… " Duidelijk?

Stelling 3: De LSP beschouwde het socialisme op een derde van de planeet als een obstakel dat uit de weg geruimd moest worden

Hier de volledige stelling:
"De stelling dat het socialisme op een derde van een planeet – hoe verziekt het ook was – een ‘obstakel’ zou zijn naar het socialisme en dus omver moest worden geworpen. Midden 1992 is de Nieuwe Wereldorde een feit. In operatie Desert Storm hebben de imperialistische legers de oorlog om olie in Irak en Koeweit gevoerd. In voormalig Joegoslavië is de burgeroorlog gestart nadat Kroatië onder hoede van Duitsland afscheurde. En overal marcheert extreem-rechts voorwaarts na de ‘historische overwinning’ op het socialisme. In België halen Vlaams Blok & Co 479.917 stemmen. Polen telt meer dan 2 miljoen werklozen en Tsjecheslowakije een half miljoen. In de Sowjet-Unie zit na één jaar kapitalistisch herstel al acht procent van de bevolking zonder werk. De “Treuhand-Anstalt” van Andre Leysen vernietigt de bedrijven en biedt ze voor een symbolische prijs van één Duitse Mark aan speculanten en Westduitse multinationals. De industriële productie is gezakt naar 29,8% van het niveau van 1989. Toch blijven Peter Taaffe en de zijnen de 'overwinningen van de contrarevolutie' toejuichen: "Wij steunen de strijd die de arbeiders in de Oosteuropese landen voeren om de controle over de economie uit de handen te nemen van de verrotte stalinistische bureaucratie (...) De ineenstorting van de 'stalinistische economieën' heeft een belangrijk obstakel op de weg naar het socialisme uit de weg geruimd." (De Militant, juli-augustus 1992) De aap is uit de mouw. De Sowjet-Unie was een “obstakel op de weg naar het socialisme”. De historische taak van de trotskysten bestond erin dat obstakel “uit de weg te ruimen”.

Peter gebruikt bij het citeren alweer dezelfde methode als voorheen. "Wij steunen de strijd die de arbeiders in de Oosteuropese landen voeren om de controle over de economie uit de handen te nemen van de verrotte stalinistische bureaucratie (…) …", "citeert" hij. Hij gebruikt hier wat dichterlijke vrijheid. Het bewuste citaat haalt hij uit het presentatieblok van De Militant (nr. 117) op blz. 10. In werkelijkheid staat er: "Neen aan het herstel van het kapitalisme in Oosteuropa en de vroegere Sovjet Unie. Steun aan de strijd die de arbeiders in die landen voeren om de kontrole over de ekonomie uit de handen te nemen van overblijfselen van de verrotte stalinistische bureaucratie!" Peter laat hier bewust de voorgaande zin achterwege, zodat hij de positie van De Militant kan verkopen als steun aan de contrarevolutie.

"Overblijfselen van de verrotte stalinistische bureaucratie" wordt bij Peter "de verrotte stalinistische bureaucratie". Hij weet nochtans heel goed dat met overblijfselen van de verrotte stalinistische bureaucratie in Oosteuropa in 1992 - dus na het herstel van het kapitalisme - alleen maar de zichzelf tot nieuwe kapitalistische klasse omgevormde verrotte overblijfselen van de voormalige bureaucratie bedoeld kan worden.

Bovendien vindt Peter op de bladzijde ernaast (blz. 11) een citaat dat hij met genoegen aan het door hem geamputeerde citaat koppelt: ".. de ineenstorting van de ‘stalinistische economieën' heeft een belangrijk obstakel op de weg naar het socialisme uit de weg geruimd". "De aap is uit de mouw", voegt hij eraan toe. In werkelijkheid is er geen aap uit de mouw, maar een konijn uit Peters goochelaarshoed.

Dat citaat ontleent Peter immers aan een aankondiging van ons zomerkamp van 10 tot 16 augustus ’92. Daarin lezen we onder de hoofding ‘socialisme versus stalinisme’: "De ineenstorting van het stalinisme heeft ons marxisten nooit verbaasd. Het feit dat deze monsterachtige regimes opgeruimd zijn wil helemaal niet zeggen dat het socialisme "dood" is. Integendeel. Hierdoor werd een belangrijk obstakel op de weg naar het socialisme uit de weg geruimd. De puinhoop die de kapitalisten nu van Oost-Europa aan het maken zijn zal het revolutionaire proces niet tegenhouden". Kortom: door het citaat in zijn juiste context te plaatsen krijgt het zowat de tegengestelde betekenis van wat Peter ons wil doen geloven.

Peter, wiens partij de "staatskapitalistische" Sovjetunie als hoofdvijand nummer 1 beschouwde tot op het ogenblik dat Gorbatsjov en Yeltsin de macht overnamen, komt ons vertellen dat voor de LSP "het socialisme op een derde van de planeet een uit de weg te ruimen obstakel zou zijn. Hoezo ‘het socialisme op een derde van de planeet’. Plots ziet Peter overal socialisme, ook daar waar hij er voorheen geen zag. Toegegeven, hij heeft er "hoe verziekt het ook was" aan toegevoegd, een nuance die we van hem niet gewoon zijn. Het duuurde tot de contra-revolutionair Gorbatsjov de lakens uitdeelde vooraleer de PvdA bereid was de planekonomie in de Sovjetunie te verdedigen. Op dezelfde manier waarop Peter en diens partij de bureaucraten steunden die in de Sovjetunie de weg voorbereidden om het kapitalisme herin te voeren, zo steunen ze tot vandaag de bureaucraten die in China het kapitalisme herinvoeren. Wat is de historische taak van de stalinisten à la Peter dan? Het herstel van het kapitalisme?

Om zijn stelling in te leiden schetst Peter een bijzonder negatief beeld van de wereld midden ’92. Hij verwijst naar "de nieuwe wereldorde", de burgeroorlog in Joegoslavië, de opgang van extreem-rechts en de economische ineenstorting in Oosteuropa en de Sovjetunie. Wie zich de moeite neemt De Militant van destijds te herlezen, zal zien dat ook wij deze tragische gebeurtenissen uitvoerig becommentarieerden. In tegenstelling tot de PvdA, die louter oog had voor de "verrechtsing" en de "fascisering", en daardoor het fascisme banaliseerde, wees De Militant er echter op dat we eerder moesten spreken van polarisatie. De nieuwe wereldorde, ingeleid door de Golfoorlog ging gepaard met massaal verzet tegen de oorlog en leidde uiteindelijk tot een "wereldwanorde", een grotere instabiliteit op wereldvlak. De opgang van extreem-rechts provoceerde een massale tegenbeweging, ook in België met Hand in Hand, Blokbuster, de scholierenstakingen tegen racisme etc… In ’93 was er de beweging tegen het Globaal Plan, in ’95 de spoorstaking in Frankrijk, in ’96 de Witte Mars, in ’97 de multicolore mars van Clabecq… Kortom: ’89 - ’91 was een nederlaag voor de arbeidersbeweging, maar die zou zich op basis van de concrete arbeids- en levenscondities hiervan geleidelijk herstellen en opnieuw in het offensief gaan.

Op het eerste gezicht lijkt Peters’ stelling onschuldig. In werkelijkheid was het dat pessimisme, de "verrechtsing" en de "fascisering", de "VTM-isering", die door de vakbondsleidingen systematisch werd ingeroepen om geen ééngemaakte strijd te moeten organiseren en de basis te demoraliseren. Het negatieve beeld van de jaren ’90 was met andere woorden een instrument om de arbeidersbeweging te ontwapenen en de neo-liberale concepten zonder al te veel verzet door te voeren.

Stelling 4: Het "virulent anti-communistische" CWI erkent niet dat het herstel van het kapitalisme in de Sovjetunie een nederlaag voor de arbeidersklasse was

"De absurde bewering dat de arbeidersklasse er in de Sowjet-Unie niet op achteruit zou zijn gegaan. In 1997, zes jaar na het verdwijnen van de Sowjet-Unie, schrijft Peter Taaffe: “wij toonden aan dat de effecten van de val van het Stalinisme vooral op het ‘subjectieve vlak’ waren. De burgerij behaalde een ideologische overwinning, maar noch de positie van de arbeidersklasse, noch haar potentiële kracht, noch de positie van de burgerij was fundamenteel veranderd. De situatie is helemaal verschillend van de 1930’s toen de arbeidersklasse een aantal ernstige nederlagen leed met de overwinning van het fascisme in Duitsland, Italië en Spanje.” (Peter Taaffe, Reply To Roger Silverman. (1997) http://www.laborsmilitantvoice.com/CWI/taffe.html ) De positie van de arbeidersklasse noch de positie van de burgerij zijn fundamenteel gewijzigd, aldus Taaffe. Er is geen grote nederlaag voor de arbeidersklasse, alleen een ideologisch verschil, volgens deze grote trotskystische denker. Dat bewijst hoe het virulent anticommunisme de trotskysten blind maakt voor de naakte realiteit. Op het moment dat Taaffe zijn wijze woorden neerpent is het Bruto Nationaal Product van Rusland in elkaar gestort met 61%. De graanproductie is met 45,5% achteruit geslagen. De schuldenlast is vervijfvoudigd tot 144 miljard dollar. De arbeiders hebben hun lonen zien zakken tot 27% van het niveau in 1991. Als ze al een loon trekken, want de loonachterstallen belopen 160 miljard BEF. 45 miljoen mensen verdienen minder dan het minimuminkomen. De levensverwachting is gezakt van 64,2 jaar in 1989 naar 58,2 jaar in 1994. In die vijf jaar sterven er 1.700.000 mensen meer dan normaal. In die zeven jaar heeft de arbeidersklasse in een zesde van de wereld werkelijk alles verloren wat ze decennia-lang had opgebouwd en wat hun eigendom was: de fabrieken, de gronden, de gezondheid, de opvoeding, de huisvesting en de levensverwachting. Maar oef, ze heeft geen “serieuze nederlaag” geleden…"

Peter probeert hier aan te tonen dat het CWI - en ik vermoed de LSP - beweert dat de arbeidersklasse er in de Sovjetunie niet op achteruit zou zijn gegaan. Om die bewering te staven citeert hij uit een dokument van Peter Taaffe uit 1997: Reply to Roger Silverman. Ik zou de lezer, voor zover die toegang heeft tot internet aanraden dat document eens op te zoeken (op het door Peter M. opgegeven adres). Het bewuste citaat is het punt nr. 43 (uit een tekst van 10 bladzijden). Is het omdat Peter Mertens het niet begrepen heeft, of is het omdat hij ervan uitgaat dat de lezer dat toch niet zal nagaan, ik weet het niet. In ieder geval is de bewuste paragraaf 43 zelf een citaat uit een congresdocument van ’93.

Vooral de volgende paragraaf (44) is interessant omdat Peter Taaffe daarin de oorsprong van dit bewuste citaat aangeeft: "In de post ’89 situatie moesten we argumenteren tegen sommigen binnen onze eigen rangen, zoals de voormalige leider van de Zuid-Afrikaanse sectie, Paul Storey, die verkeerdelijk dacht dat het kapitalisme op het punt stond herboren te worden. Hij baseerde zich hiervoor op de ontwikkeling van nieuwe technologieën en de "enorme nieuwe markten" voor het kapitalisme in Oosteuropa en de Sovjetunie. Roger Silverman zou de documenten die toen geproduceerd werden moeten lezen of herlezen."

Peter Mertens zou dat best ook eens doen. Het congresdocument van ’93 werd in boekvorm uitgegeven onder de naam "A World In Crisis, a marxist analysis for the 1990s". Hij vind het bewuste citaat er op bladzijde 16 onder "a short lived victory". Het citaat begint op het tweede deel van paragraaf 2 en eindigt op het eerste deel van paragraaf 3. Paragraaf 2 begint als volgt: "De ineenstorting van de geplande economieën was ongetwijfeld een nederlaag voor het wereldproletariaat" en gaat verder (nog steeds over het wereldproletriaat): "Zonder in enige zin het effect ervan te onderschatten, in het bijzonder het ideologisch effect, op de internationale arbeidersklasse, toch erkenden we dat deze ontwikkeling geen historische nederlaag is op de schaal van bijvoorbeeld de overwinning van het fascisme in Duitsland, Italië en Spanje in de tussenoorlogse periode."

Ik vermoed dat zelfs Peter Mertens het ermee eens zal zijn dat de overwinning van het fascisme in de jaren ’30 slechts mogelijk was na de vernietiging van iedere vorm van arbeidersorganisatie en gepaard ging met de fysieke uitroeiing van miljoenen mensen in de concentratiekampen (niet alleen in Duitsland), waaronder 6 miljoen joden, plus nog eens miljoenen gesneuvelde soldaten in heel Europa, in Afrika en vooral in de Sovjetunie (meer dan 20 miljoen in dat geval!). In het begin van de jaren '90 had de internationale arbeidersbeweging weliswaar een nederlaag geleden, maar haar potentiële kracht bleef grotendeels intact.

Peter Mertens - meegesleurd door de cijferdans - verklaart de trotskisten blind voor de realiteit. Hij zou beter zelf zijn ogen eens open trekken om ook paragraaf 4 te lezen (nog steeds bladzijde 16). Die paragraaf handelt niet meer over de effecten op het "wereldproletariaat", maar over de specifieke effecten op de arbeiders in de Sovjetunie en Oosteuropa: "Oosteuropa en de voormalige Sovjetunie ondergaan, in verschillende gradaties, een ongeziene regressie, die in bepaalde landen leidt tot massale verpaupering. Het voormalige Joegoslavië is uiteen gevallen op nationalistische en religieuze grond. De voorwaarden zijn aanwezig voor het uitbreken van vergelijkbare conflicten in andere landen…" Dit werd niet geschreven in ’97, maar al in het originele document van ’93. Het enige absurde hier is dat Peter Mertens dat allemaal niet is nagegaan vooraleer zijn wijsheden te verkondigen.

Wie spreekt hier immers over blindheid? Peter Mertens en de PvdA moeten hun informatie over de gebeurtenissen in de voormalige Sovjetunie halen bij de oud bureaucrate Nina Andrejeva. De laatste tijd is het in Solidair trouwens opvallend stil geworden omtrent deze dubieuze figuur en haar "organisatie". Het "blinde" CWI heeft er intussen wel secties opgebouwd in de Oekraïne, Rusland, Moldavië en Kazachstan. Daar vinden ze niet het CWI, maar het verdedigen van het stalinisme absurd. In tegenstelling tot Peter hebben zij diens "socialisme" immers wel aan den lijve ondervonden, alsook de kapitalistische restauratie die Gorbatsjov onder gejuich van de PvdA heeft doorgevoerd.

Ja, de arbeidersklasse in een zesde van de wereld heeft een ernstige nederlaag geleden, Peter. Weet je ook waarom? Omdat de stalinistische bureaucratie het herstel van het kapitalisme verkoos boven de politieke revolutie waardoor de arbeiders voor het eerst sinds 1924 opnieuw zelf het heft in handen zouden nemen.

Stelling 5: Het CWI en de LSP willen het socialisme in Cuba omver gooien

Hier Peter Mertens in volle glorie: "De oproep van het CWI en de LSP om het socialisme in Cuba omver te werpen. Nadat het CWI alle contrabewegingen in de Sowjet-Unie, de DDR en Tsjecheslowakije hebben gesteund die het kapitalisme in het Oosten van Europa opnieuw hebben ingevoerd, mocht toch verwacht worden dat zij zelfkritisch zouden terugkijken op de verleende steun. Niets daarvan. Meer nog, socialistisch Cuba wacht hetzelfde recept. In oktober 2001 schrijft de Duitse afdeling van het CWI een artikel tegen Fidel Castro. Castro en de ‘Cubaanse bureacuratie’ vormen het probleem. Zijn ‘ondemocratisch’ regime ‘drukt’ zelfs op de arbeidersklasse en de latino’s in de USA! "Castro en de Cubaanse bureaucratie hebben zich nooit op de arbeidersklasse en haar vaardigheid om een socialistische maatschappij op te bouwen gesteund, niet in Cuba noch ergens anders. Door haar optreden, door haar ondemocratische aard, en ook door haar economische ontwikkeling zijn zij geen deel van de oplossing, maar deel van het probleem. Ook de ondersteuning van de arbeidersklasse en de spaanssprekende bevolking in de USA wordt enorm bezwaard door het ondemocratische regime van Castro. (…) Van Castro valt geen socialistisch alternatief te verwachten, wat hem dwingt om verder de weg van de vrije markt te bewandelen." (Stephan Kimmerle (Die Sozialistische Alternative (SAV), Duitse afdeling van het CWI) Kuba - zwischen Imperialismus und Revolution http://www.sav-online.de/xebene2/cwi/cwi-berichte/kuba.htm) Als dit een grap was, zouden we makkelijk kunnen zeggen: jazeker ‘weegt’ het socialistisch regime in Cuba ‘zwaar’ op het gemoed van een bepaalde latino-bevolking in de States. En wel op de maffieuze Cubaanse elite in Miami die al tientallen jaren poogt om de Communistische Partij in Havana uit het zadel te lichten. Maar het is geen grap… Want, omdat er van Castro geen socialistisch alternatief kan verwacht worden, moet hij maar meteen omver worden geworpen: "De gevolgen van het burokratisch wanbeheer, (...) de beperking van democratische rechten, (...) bewijzen de nood aan een politieke revolutie om Castro en de burokratische elite aan de dijk te zetten."( Cuba. De laatste arbeidersstaat. De Militant nr 117, juli-augustus 1992, blz. 9). We zien dus precies hetzelfde scenario als tijdens de contra-revolutie in Oost-Europa en de Sowjet-Unie"

Dat het CWI en de LSP het socialisme in Cuba omver willen gooien hebben we al meer van Peter en diens partij, de PvdA, mogen horen. In ’97 wijdden ze er drie artikels aan. De onderliggende redenering was grosso modo dezelfde als in bovenstaande stelling, alleen wat lomper. Intussen wijdde de LSP een kleine brochure aan de thematiek als antwoord op de PvdA en Mertens. Daarin weerleggen we systematisch de beschuldigingen. Dat heeft blijkbaar gewerkt. Peter heeft zijn oude bronnen laten varen en is naarstig op zoek gegaan naar nieuwe. Daarvoor is hij tot in Duitsland moeten gaan, enfin, via internet dan toch. Vooraleer we zijn nieuwste batterijtje weerleggen willen we de lezer verrassen op een paar voormalige pareltjes van Peter.

Peter Mertens over Cuba en De Militant

In Solidair (12 maart ‘97) pakt Peter onder de titel "Naar Cuba: de zon en het socialisme zien - niet naar de smaak van de Militant-intriganten" voor het eerst fors uit naar onze stroming (omtrent Cuba toch). Hij vermoed dan, hoe kon je het raden, ‘een complot’. Deze keer van de Vrienden van Cuba (VVC) en Militant Links (LSP) tegen de door de PvdA opgerichte "Che Brigade". Om een ons onbekende reden hebben de jeunes-FGTB en de Mouvement des Jeunes Socialistes op dat moment hun medewerking aan die brigade opgezegd. Peter ziet daarin, invloedrijk als we zijn in die kringen, de onzichtbare hand van De Militant. Voor hem was dat "niet anders dan geheim intrigantenwerk van een paar PS-kopstukken en van de anticommunistische Militant" (sic) Minder dan 6 maand na de Witte Mars bleef ook dat echter een operatie doofpot: Peter heeft steeds geweigerd ons te zeggen wie die PS-kopstukken dan wel waren.

De jongerenpagina van Solidair nr. 14 (2 april ’97) is gewijd aan Cuba en… De Militant. Daarin titels als: "De Militant roept op Fidel Castro omver te werpen" en "Jeltsin, de opvolger vanTrotsky" (tegen die tijd is het al ’97 en niet meer ‘87). We lezen er onder meer: "De Militant hoopt dat Cuba een "zachte landing" maakt in het kapitalisme, ze zijn voor een sociaal-democratisch model waarbij "gezondheidszorg en onderwijs" van hoge kwaliteit blijven. Herinneren we eraan dat ook Gorbatsjov, dat andere troetelkind van de trotskisten, aan de Russische bevolking een kapitalisme beloofde volgens het Zweedse, sociaal-democratische model". Je moet het maar durven. De Solidair die van Gorbatsjov een klein decennium eerder een bijdrage van 2 bladzijden tegen het Trotskisme publiceerde (Solidair nr. 733, 13 januari 1988). De Solidair die in ’87 (Solidair van 4 november ’87 blz. 10) titelde over Gorbatsjovs hervormingen dat ze "noodzakelijke radikale hervormingen" waren, die in ’89 nog zei dat Gorbatsjov "een begin maakte van herstel van de socialistische democratie ‘alle macht aan de sovjets’" (Solidair 5 april 1989) beschuldigt ons ervan Gorbatsjov als troetelkind te hebben.

"Wie wil Fidel Castro omverwerpen? De groep Militant-Links en zijn leermeester" titelt Solidair nr. 36 van september ’97. Onder de foto: de CIA werkt constant aan de omverwerping van Castro. De trotskisten van de Militant willen ook de omverwerping van Castro, maar dat, ziet u, is om het "socialisme te redden"

Castro, de waterdrager van het Sovjetimperialisme.

Peter is niet direct een man van veel nuances, hij ziet de zaken liever zwart of wit, dat is éénvoudiger. In de PvdA heeft hij daarvoor de ideale partij gevonden, de PvdA in hem de ideale man. Vandaag loopt die partij op met Cuba en Castro, je zou haast denken dat Peter erbij was, bij de bestorming van de Moncada kazerne. Het is echter niet altijd zo’n grote liefde geweest tussen de PvdA en Cuba. Ook Che Guevarra, die nu als een icoon op iedere betoging wordt meegezeuld - Stalin, Mao of Kim Il Sung zijn niet meer zo ‘in’ - en zich wellicht zou schamen om zoveel persoonsverheerlijking, was destijds voor de PvdA niets minder dan een agent van het Russisch sociaal-imperialisme.

Hier is wat de PvdA zelf zei over Cuba en Fidel Castro: In 1976 schrijft het AIB-blad Internationale Solidariteit (nr 15 blz 4) onder de titel "Rusland, handen af van Angola" over de Cubaanse troepen: "‘rood’ expeditiekorps van de sovjetunie" en verder: "De Cubanen hebben niets anders gedaan dan één fraktie van de burgerij aangewakkerd en gesteund in het uitroeien van de andere frakties. Ze hebben tienduizenden vermoord en honderdduizenden op de vlucht gejaagd…. De Russisch-Cubaanse tussenkomst in Angola (tegen het UNITA van Jonas Savimbi - extreem-rechtse Mobutu bondgenoot en steunpilaar van het VS-imperialsime - EB), moet dan ook vergeleken worden met de Italiaans-Duitse fascistische tussenkomst in de Spaanse burgeroorlog en met de USA-agressie in Korea."

Op bladzijde 5 van datzelfde nummer licht de PvdA toe: "de Cubaanse tussenkomst in Angola 100% in dienst van het Russische sociaal-imperialisme en hun oorlogsvoorbereidingen. Het is deze rol die de Cubanen opknappen voor de Russische oorlogsstokers. Diegenen die hieraan nog twijfelen, en die denken dat de Cubaanse militaire tussenkomst in de verschillende landen van Afrika los staan van de oorlogsplannen van de USSR, raden wij aan de standpunten van de Cubaanse leiders ernstig te bestuderen."

Amada nr 21 (21 mei ’80): "17.000 Cubaanse soldaten en Russische adviseurs werden naar Ethiopië overgebracht om het leger te versterken (tegen het door China en de PvdA gesteunde Eritreia - EB). Het Mengisturegime dat door Moskou als "revolutionair" en "socialistisch" wordt getaxeerd, onderwerpt het land aan een fascistische terreur."

In Internationale Solidariteit Jrg6, nr 2 blz 5 wordt onder de titel "Cuba, sterk opgedreven politie-kontrole" de "grote concentratie van de macht in handen van Fidel Castro" aangeklaagd. In datzelfde nummer wordt aangeklaagd dat er in Cuba geen asielrecht zou bestaan.
… De boodschap is duidelijk.

Zelfkritieken

Maar, het zijn, nog altijd volgens Peter en zijn partij, het CWI en de LSP die oproepen het "socialisme" in Cuba omver te gooien. Nadat we alle contrabewegingen in de Sowjet-Unie, de DDR en Tsjechoslovakijë hebben gesteund, mocht toch wat zelfkritiek verwacht worden, meent Peter. In goede stalinistische traditie wil hij ons een ware zelfkritiek opdringen. Na diens steun aan Gorbatsjov en Yeltsin in de voormalige Sovjetunie, na de vergevorderde restauratie, geleid door zijn voormalige vrienden, in China vindt Peter dat niet hij en/of zijn partij, maar de LSP wel eens aan wat zelfkritiek toe is. Hoe durfden we de strijd van arbeiders en hun gezinnen steunen tegen de verotte stalinistische bureaucratie die een herstel van het kapitalisme verkoos boven arbeidersdemocratie. Nu hij eindelijk erkent dat Cuba geen waterdrager is van het Sovjetimperialisme, en er het ‘socialisme’ ontdekt heeft komt Peter uit zijn bunker gekropen om ons met de vinger te wijzen.

Over die stalinistische zelfkritieken valt nog heel wat te vertellen. Ik hou het kort. Het was de bureaucratische kliek rond Stalin die de perverse gedachte ontwikkelde om haar slachtoffers te vernederen met een psychologisch (Kafkaiaans zouden we dat nu noemen) proces. Dat was ten tijde van de Moskouse processen waarin Stalin afrekende met zowat het gehele centrale comité dat de oktoberrevolutie van ’17 had geleid. Behalve Stalin bleef daar na die processen enkel Kollontai (ambassadrice in Zweden) en Trotsky (In ballingschap in Mexico en daar in ’40 vermoord door Ramon Mercader, een agent van Stalin) van over. Die processen gingen ervan uit dat de beste beschuldiging er één was van het slachtoffer zelf. De slachtoffers werden verplicht hun eigen doodvonnis te ondertekenen.

Peters nieuwe "argumentie"
Peters collectie citaten uit documenten van LSP werd al eerder weerlegd. Hij komt er niet op terug, ik vermoed omdat hij beseft dat ze te zwak was om stand te houden. Vijf jaar later komt hij met "nieuw materiaal" op de proppen. Deze keer is hij mosterd gaan zoeken op de site van onze Duitse zusterpartij, Socialistische Alternative Voran (SAV). Goede moed Peter, we hebben afdelingen in 36 landen.

Peter preekt schande omdat onze Duitse zusterpartij durft zeggen dat de ondemocratische aard van de bureaucratie (bij Peter wordt dat verpersoonlijkt naar Castro: "Zijn ‘ondemocratisch’ regime" - was dat niet net wat de PvdA zelf zei in Internationale Solidariteit jrg6, blz. 5?) en haar economische ontwikkeling (bedoeld word uiteraard de dollarisering) een deel van het probleem zijn, niet van de oplossing. Ook hier valt de selectiviteit van Peters’ citaten op. Hij citeert uit het Duits het laatste hoofdstuk van een artikel dat juist begonnen was met een opsomming van de verworvenheden van de Cubaanse revolutie, maar dat komt Peter even niet van pas.

Laat ons eens zien wat er net boven de door hem geciteerde passage staat: "De 40 jaar oude VS-blokkade heeft een flink aandeel gehad in de armoede in Cuba. (het andere aandeel ligt bij de Russische bureaucratie die het land tegen de wil van Che Guevarra in, verder in een monocultuur heeft gedreven, zie daarvoor ook het PvdA-Blad "Konkreet" van 14 mei 1980 blz. 16 - EB) De strijd tegen het imperialisme en deze blokkade kan enkel internationaal worden gevoerd. Zoals de bewegingen van de arbeidersklasse en de onderdrukte massa’s in Ecuador, de ontwikkelingen in Venezuela, de algemene stakingen in Argentinië en de beweging van de landloze boeren in Brazilië in de loop van de jongste jaren aantonen: er zijn genoeg aanknopingspunten in Latijns-Amerika (maar niet enkel daar) voor revolutionaire, socialistische bewegingen die noodzakelijk zijn voor die landen, voor de ondersteuning van Cuba en wereldwijd."

Dan volgt het citaat dat Peter aanhaalt. "De ondersteuning van de arbeidersklase en de spaansprekende bevolking in de USA", moet uiteraard zijn "de ondersteuning door" en niet "van" (Waardoor de betekenis compleet verandert). Dat "zwaar wegen op het gemoed" is een dichterlijke vrijheid van Peter die hem toelaat te verwijzen naar de Cubaanse elite in Miami. De PvdA heeft trouwens iets met Cubaanse vluchtelingen. In Konkreet nr. 20 van 14 mei ’80, de voorloper van Solidair straat daarover te lezen: "Castro heeft inmiddels aangekondigd dat al wie het niet eens is met de ‘harde levensstijl’ op zijn eiland, maar moet ophoepelen. Naast suiker en tabak worden vluchtelingen dan wellicht het derde belangrijkste Cubaanse exportprodukt. Hiermee zet Castro zijn voet in het spoor van de Vietnamese leiders. Nog voor er van enige oppositievorming sprake kan zijn, worden alle lastige, malkontente elementen op een bootje gezet en in zee gedreven “(blz. 16), een soort humor die men eerder in Pallieter zou verwachten.

Tenslotte koppelt Peter de geselecteerde zin uit het Duitse document van Voran aan drie knipsels van enkele woorden die met punten en haakjes aan elkaar genaaid worden om te bewijzen dat Castro maar meteen omvergeworpen moet worden volgens De Militant. Laat ons die drie stukken eens terug in de context plaatsen (De Militant nr. 117 blz. 9, vierde kolom, paragraaf 2): "De verworvenheden van de Cubaanse revolutie tonen overduidelijk de superioriteit van een geplande economie aan. De gevolgen van het bureaucratisch wanbeheer, de kostprijs voor het ekonomisch zigzaggen, het verstiikken van initiatieven, de beperking van democratische rechten en het afremmen van de revolutionaire processen uit eng-nationalistische belangen bewijzen de nood aan een politieke revolutie om Castro en de bureaucratische elite aan de dijk te zetten. Het behoud van de planeconomie is op termijn enkel mogelijk via een democratische running ervan door arbeiders en boeren. Op dit ogenblik, onder meer door de aanwezigheid vanCastro, heeft het deel van de bureaucratie dat de planekonomie wil behouden nog steeds de bovenhand. Door de versterkte positie van het imperialisme wordt de druk van de pro-kapitalistische vleugel in de bureaucratie, net als in China, steeds sterker."

Wat is de echte positie van de LSP?
LSP heeft steeds "kritische steun", een begrip dat het verstand van een rechtlijnige denker als Peter Mertens te boven gaat, verleend aan Cuba. Wij steunen de geplande en genationaliseerde economie (de sociale onderbouw) die veel productiever is dan de markteconomie, maar niet de wurggreep waarin een kleine bureaucratische elite de Cubaanse maatschappij houdt. Cuba is wat wij noemen: een gedeformeerde arbeidersstaat. Het heeft de sociale eigendomsstructuur van een arbeidersstaat, maar niet de politieke bovenbouw ervan. Het is een kopij van de Sovjetunie na de stalinisatie.

Het verschil tussen Cuba en de Sovjetunie en het Oostblok is een kwestie van timing. In Cuba is de bureaucratie een relatieve rem op de ontwikkeling van de maatschappij, in de Sovjetunie en Oosteuropa was ze al een absolute rem geworden. Castro is een revolutionair van de eerste generatie die nog vasthoudt aan de verworvenheden van de revolutie, de stalinistische leiders in het Oostblok en de Sovjetunie hadden er nooit zelf voor gevochten en voelden geen enkele affiniteit meer met de revolutie.

Niettemin maakt Castro deel uit van een bureaucratische kaste, die hijzelf mee creëerde, helpt in stand houden en wiens macht hij mee consolideert. Binnen die bureaucratische kaste bestaan verschillende strekkingen met allemaal eenzelfde doel voor ogen: de bescherming van de belangen van de kaste. Sommigen, zoals de oude garde waarvan Castro de voornaamste vertegenwoordiger is, menen dat best te kunnen via een geplande economie, maar dan wel zonder arbeidersdemocratie.

Anderen zullen, zoals Gorbatsjov en Yeltsin destijds, streven naar een geleidelijke restauratie van het kapitalisme. Wij denken dat deze strekking het op termijn zal halen om de eenvoudige reden dat de bureaucratie en de planeconomie op termijn niet te verzoenen zijn. Zelfs Castro begrijpt dat, vandaar het invoeren van marktelementen in de economie. Maar zelfs indien Castro naar een kapitalistische markteconomie zou willen evolueren, dan nog, om zijn eigen hachje te redden is hij afhankelijk van de planeconomie om de eenvoudige reden dat de VS ten allen prijze zijn kop willen.

Het behouden van de planeconomie kan enkel wanneer de arbeiders en boeren zelf de macht in handen nemen. Dat kan alleen via een politieke revolutie, niet door te kiezen voor één deel van de bureaucratie tegen het andere, dat is een reformistische illusie. Uit haar debacle in de Sovjetunie met Gorbatsjov en Jeltsin, in China, in Burkina Faso, in Eritreia en in talloze andere landen zou je toch kunnen verwachten dat de PvdA minstens die les geleerd heeft. Je zou toch denken dat ze eindelijk beseft dat enkel een onafhankelijk klassenstandpunt het voortbestaan van de planeconomie kan garanderen. De arbeidersklasse is tenslotte de enige die op termijn objectief belang heeft bij een democratisch gerunde, geplande economie. Niets daarvan bij de PvdA. De PvdA kent geen klassen, maar enkel ‘leiders’ en die leiders, die moeten onvoorwaardelijk verdedigd worden zelfs al zijn het Afghaanse Mujahedin, stalinisten van het slag van Ceaucescu, sociaal-democraten als Milosevic, nationalisten als Saddam Hoessein, of opportunisten als de Argentijnse perronist Saa (zie solidair vn 8 januari 2002 bladzijde 12 en 13). De PvdA verdedigt die ‘leiders’ zo lang tot de bevolking totaal gedomoraliseerd in de handen valt van het imperialisme, waarna de PvdA alweer een nieuw CIA-komplot kan bloot leggen.

De LSP verleent "kritische steun" aan Cuba. Dat betekent dat we de genationaliseerde en geplande economie verdedigen tegen de aanvallen van de burgerij en van de bureaucratische kaste die, om haar belangen veilig te stellen, uiteindelijk opteert voor kapitalistische restauratie. Dat betekent onder meer een hardnekkig verzet tegen de boycot van het VS-imperialisme. Die verdediging willen wij echter zo efficiënt mogelijk voeren. Dat kan enkel als de arbeiders en de boeren zelf de maatschappij in handen nemen en zich daarvoor niet vertrouwen op de bureaucratie. De PvdA kan zoiets uiteraard niet begrijpen. Na familiefoto’s met Kim Il Sung, Kabila en andere "grote revolutionaire leiders", is Ludo Martens ook bij Castro even mogen op bezoek gaan. Hij heeft zijn gelegenheidsspeech wel flink moeten inperken. Daarmee treed Ludo in de voetsporen van de Paus - en de PvdA in die van het Vatikaan? - die laatste werd weliswaar met meer honneurs verwelkomd.